Menisküs Yırtıkları

Menisküs Yaralanmaları(Yırtıkları)

menisküs yaralanması

 

MENİSKÜS YARALANMALARI

 

Vücudumuzda en fazla yaralanan  ve travmaya maruz kalan yapılardan birisi de menisküslerdir. Meniskusler diz bölgesinde tibia ve femur dediğimiz iki  büyük kemiğin arasında kalan  ‘C’ şeklindeki ince komprese  ve yüklere dayanıklı yapılardır. Diz bölgesinde  yükün taşınması,pek çok  yöne dönme hareketinin yapılabilmesi,femur (uyluk kemiği) ve tibia (kaval kemiği) arasındaki güç dengesinin sağlanması gibi  önemli görevleri vardır.

Futbol gibi karşılıklı temas sporlarında dizin dönmesi,ani hareketlerde meydana gelen katlanma, tek diz üzerine yük alınması sonrasında menisküslerde yırtıklar oluşabilir.. Sporcularda ise bunun yanında  ön çapraz bağ(ÖÇB) yaralanmaları da eşlik edebilir.  meniskusler herhangi bir travma olmadan dizde gelişen dejenerasyon ve kıkırdak harabiyeti ise daha çok ileri yaşlarda görülmektedir .

 

Belirti ve Şikayetler

Diz içerisinden gelen sesler yırtığın ilk bulguları olabilir. Dizde ödem gelişene dek sporcular oyuna devem edebilir yada günlük aktiviteler yapılabilir. Ancak ödem geliştiğinde şikayetler oluşur. Şikayetler 24-48 saat içerisinde gelişir.

  • Dizde gerginlik ve şişlik
  • Eklem hareket açıklığında azalma
  • Dizde sıvı toplanması
  • Meniskusün yırtık parçası eklem içine düştüğünde takılma , kitlenme.Bu durum ancak doktorunuzun yapacağı bir manevra ile düzelebilir.

 

Tanı

Doktorunuza her şeyin hangi travma ile nasıl başladığını anlatın,doktorunuz çeşitli manevralar ile dizinizi muayene edecektir. Ayırıca tanı için röntgenler ve meniskuslerin görüntülenmesi için MR istenebilir. Dizin kilitli kaldığı durumlarda artroskopik muayene önerilebilir. Meniskus yırtıkları birkaç tipte olabilir.

Sporcularda dönme sonrasında oluşan dikey yada kova sapı tarzında yırtıklar,

  • Genç atletlerde sürekli tekrarlayan tipte travmalar sonrası koşma gibi oluşan radial yada gaga tarzında yırtıklar
  • Yaşlılarda kıkırdak bozulmasına bağlı oluşan horizantal yada iç taraf yırtıkları sayılabilir.

 

Menisküs Yırtıklarının Tedavisi

Meniskus yırtıklarının başlangıç tedavisi ‘’POLİCE’’ olarak kısaltılmış protokoldür:

  • Protect (koruma)
  • Optimal Loading (optimal yüklenme)
  • İce (buz)
  • Compressıon (bası uygulamsı ,bandaj gibi)
  • Elevatıon (dizin yukarı alınması), şeklinde özetlenebilir

Bu tedavinin takibinde dizde kilitlenme ve kronik yakınmalar gibi şikayetler gelişmez ise tedavi istirahat süresi boyunca sürer ve biter. Meniskusün sadece 1/3 dış (eklem kapsülüne yakın) bölümünde kan dolaşımı vardır. Bu bölgelerdeki yırtıklarda , meniskus kendi beslenmesi sayesinde yırtığın tamirini sağlar. 2/3 iç bölgede ise tam bir tamir olmaz. Yinede her zedelenmiş meniskus bulgu verecek diye bir kural da yoktur.

Cerrahi tedavi meniskusün iyileşemediği ve şikayetler oluşmaya devam ettirdiği zamanlarda planlanmaktadır. Yırtık ve şikayete neden olan meniskus yırtıkları kıkırdakta aşınmaya ve ileri dönemde kireçlenmeye neden olur. Genç, aktif yaşam süren kişilerde meniskus yırtıklarının ameliyat edilmesi önerilir.Yırtığın tipine ,eşlik eden başka bir patoloji olup olmaması,hastanın yaşına göre doktorunuz uygun tedaviyi, planlayacaktır. Cerrahi sonrası rehabilitasyon, tedavinin önemli bir parçasıdır.